Via de Bankbabbel houden we je op de hoogte over het reilen en zeilen in de bankenwereld. We prikken door de groene praatjes, brengen de dubieuze deals boven water en vieren de kleine én grote overwinningen.
Nu de zomer voor de deur staat, kunnen we ons opmaken voor twee vaste waarden: een WK voetbal en een hittegolf. Samen supporteren op een terrasje geeft de nodige afleiding in woelige tijden. Daar kunnen we allemaal deugd van hebben.
Maar er is ook een schaduwzijde. Dat die hittegolf en het WK meer met elkaar te maken hebben dan je misschien denkt, blijkt al snel wanneer je naar de sponsors van het toernooi kijkt.
Naast de enorm grote CO2-uitstoot , biedt het toernooi opnieuw een gigantisch reclamepodium aan enkele van 's werelds grootste vervuilers. Greenpeace wijst erop dat hoofdsponsor Aramco, het Saoedische staatsoliebedrijf, als het een land zou zijn, de vierde grootste CO₂-uitstoter ter wereld zou zijn.
De 65 grootste banken ter wereld investeerden dit jaar 8% meer in de fossiele industrie dan vorig jaar.
Zulke reclamecampagnes betalen zichzelf natuurlijk niet. Gelukkig zijn er grootbanken om de fossiele sector te ondersteunen.
Het nieuwe rapport Banking on Climate Chaos toont dat de 65 grootste banken ter wereld vorig jaar samen 906 miljard dollar financiering verstrekten aan de fossiele industrie. Dat is bijna 8% meer dan in 2024. Terwijl de impact van klimaatverandering steeds duidelijker wordt, blijven banken dus vrolijk investeren in de verdere ontginning van olie, gas en steenkool.
Denk je nu: "Altijd hetzelfde nieuws?" Dan hebben we eens iets anders voor je. Houd je vast…
BNP Paribas staat deze keer niet bij de slechte studenten.
Jawel, de bank investeert nog steeds miljarden in fossiele brandstoffen, maar de financiering nam wel af met 3.8 miljard dollar tegenover vorig jaar. Een bescheiden maar hoopgevende stap in de goede richting. ING daarentegen blijft trouw aan haar strategie en verhoogde haar fossiele financiering opnieuw. In woelige tijden is consistentie ook iets waard.
FairFin mocht in het federale parlement toelichten hoe zelfs overheidsbank Belfius investeert in bedrijven die het geweld tegen Palestijnen mogelijk maken.
En terwijl we het toch over voetbal hebben (sorry aan de voetbalfans): Steeds meer clubs blijken verbonden aan sponsors die gelinkt zijn aan ernstige mensenrechtenschendingen. Zo zouden minstens tien Premier League-clubs gesponsord worden door bedrijven die betrokken zijn bij de Israëlische bezetting en het geweld tegen Palestijnen, waaronder Cisco Systems en Oracle.
Wie ook voor ettelijke miljoenen investeert in bedrijven als Cisco Systems, is de staatsbank Belfius. In juni mocht FairFin in het federale parlement toelichten hoe Belgische banken betrokken zijn bij bedrijven die de bezetting en het geweld tegen Palestijnen mogelijk maken. Daarbij kwam ook de verantwoordelijkheid van overheidsbanken zoals Belfius nadrukkelijk aan bod. Dat de staatsbank het voorbije jaar zelfs niet bereid was om hierover in gesprek te gaan, werd door parlementslid Meyrem Almaci omschreven als "meer dan problematisch".
Een tweede gele kaart voor Belfius volgde niet veel later vanuit regeringspartij Vooruit. Die klaagt de overheidsbank aan omdat die bij phishinggevallen “zonder enige gêne de wet zou overtreden”, en dat zelfs expliciet in haar algemene voorwaarden zou staan. Banken zijn wettelijk verplicht slachtoffers van phishing terug te betalen, maar Belfius lijkt dat liever als optioneel te beschouwen.
De bank zelf kijkt ondertussen liever naar het buitenland. Ze kondigde haar eerste buitenlandse overname aan sinds de redding van Dexia in 2011: een Franse directe verzekeraar. Voor wie zich het Dexia-verhaal nog herinnert, voelt dat toch opvallend vertrouwd aan. Te veel buitenlandse avonturen en te veel risico’s brachten de bank destijds aan de rand van de afgrond. Gelukkig hebben we collectief een goed geheugen. Toch?
Maar Belfius zette ook een stap in de goede richting met een Bankforum waarbij burgers aanbevelingen mochten formuleren.
Maar kom, het is zomer. Er is voetbal op de televisie. Laat ons focussen op het positieve. Belfius zette ook een stap richting meer democratische inspraak met een Bankforum waarbij 75 gelote burgers aanbevelingen formuleerden over de toekomst van het bankwezen. FairFin mocht mee toelichten hoe banken werken. Een waardevol initiatief, dat smaakt naar meer. Wie weet, misschien mogen burgers binnenkort ook meepraten over de rode lijnen van de bank en waar het geld wel of niet naar toe mag gaan? Het klinkt al even utopisch als een wereldtitel voor de Rode Duivels. Maar dromen staat vrij.
En sommige dromen komen wel degelijk uit.
Zo gaf de ECON-commissie van het Europees Parlement deze week groen licht voor de verdere uitbouw van een publieke digitale euro. En dat is meer dan gewoon een nieuwe manier om je Aperol Spritz af te rekenen op een zonovergoten terras.
De invoer van de digitale Euro zou betekenen dat geld en betalingen niet volledig in handen zijn van private banken.
Het is ook een manier om ervoor te zorgen dat geld en betalingen niet volledig in handen komen van private banken en technologiebedrijven. Waar het geld op je bankrekening uiteindelijk gekoppeld is aan een commerciële bank, zou een digitale euro rechtstreeks ondersteund worden door de Europese Centrale Bank. Dit zou Europa meteen ook minder afhankelijk maken van Amerikaanse betaalsystemen Visa en Mastercard. De bankenlobby heeft er alles aan gedaan dit voorstel tegen te houden, maar dit keer werden ze buiten spel gezet.
Misschien een tip om over na te denken tijdens de zomer: iets minder energie steken in lobbywerk tegen publieke alternatieven, en iets meer in het versterken van de band met klanten. Wij staan alvast heftig supporterend klaar in de tribunes om hen daar vriendelijk maar volhardend aan te herinneren.
