Contacteer je bank

superheld

Wil je je bankier bevragen over producten?

Hieronder de niet-financiële vragen die relevant zijn als je een financieel product op zijn duurzaamheidskenmerken wil beoordelen.

Wat wordt gefinancierd? Worden er positieve niet-financiële keuzes gemaakt?

  • Wordt voor bepaalde sectoren of thema’s gekozen? Voorbeelden daarvan zijn: microfinanciering, not-for-profit, alternatieve energie, klimaatverandering, …
  • Of gaat men voor initiatieven die in hun manier van werken op sociaal, ecologisch en bestuurlijk vlak goed scoren?
  • Of wordt gewoon in de klassieke reële economie geïnvesteerd?

Er zijn op het vlak van wat gefinancierd wordt ook grote verschillen tussen de types van financiële producten. Zo zal met gelden op spaar- en termijnrekeningen, voornamelijk krediet verleend worden aan al aan wie kredietwaardig is : personen, bedrijven, vzw’s,  overheden. Beleggingsfondsen zullen dan weer beleggen in wie beursgenoteerde effecten heeft. Dus niet in het merendeel van onze kmo’s  en niet in not-for-profit organisaties, deze zijn immers niet beursgenoteerd.

Om welk type van financiering gaat het?

Een beleggingsfonds bijvoorbeeld plaatst je geld in effecten/waardepapieren (zoals aandelen en obligaties) van bedrijven of overheden. Je geld wordt overgemaakt aan de eigenaar van de effecten, waardoor je beleggingsfonds eigenaar wordt. Je geld zorgt op zich niet meer voor extra financiering van het betrokken bedrijf. Dat ontving extra financiering toen het naar de beurs trok en zijn aandelen of obligaties te koop aanbood. Daaropvolgende verhandeling van effecten zorgt louter voor een eigendomsoverdracht, niet voor extra financiering. De aankoop van een effect houdt het wel liquide en verhoogt de vraag.

Het geld geplaatst op spaarrekeningen of in wat we direct en indirect investeren noemden zal veelal wel leiden tot een directe bijkomende financiering van het betrokken initiatief.

Worden er uitsluitingscriteria gebruikt? Worden bedrijven/ overheden/ verenigingen betrokken bij schadelijke praktijken, uitgesloten van financiering?

  • Worden de discutabele praktijken, naast nog tientallen anderen in rekening gebracht, voor de totaalscore? Of leiden ze effectief tot uitsluiting?
  • Betreffen de uitsluitingen zowel sociale, als ecologische als bestuurlijke praktijken?
  • Geschieden de uitsluitingen op basis van internationale normen zoals bijvoorbeeld de mensen- en arbeidsrechten? Zo ja, welke?
  • Gaat de gebruikte definitie van ‘schadelijke praktijken’ verder dan die van bepaalde internationale normen? Worden kernenergie, steenkoolcentrales en wapenhandel bijvoorbeeld ook uitgesloten?

Waar bijkomende info bekomen?

Beschik je over een publieke tekst of exacte webpagina waar je toelichting kan vinden over de gebruikte niet-financiële criteria en onderzoeksmethodiek? In de bijgeleverde product-info vind je meestal slechts zeer beperkte info over de gehanteerde niet-financiële criteria en onderzoeksmethodiek.  Wie daarover meer info wil moet meestal ten rade op het aan duurzaam beleggen gewijde deel van de website van de aanbieder. Over beleggingsfondsen bieden de sites van de bankenkoepel Febelfin (website pagina’s  over duurzame producten ) en Eurosif (vooral deel over de SRI Transparency Code) soms extra info.

Wordt het waarmaken van de positieve en uitsluitingscriteria gecontroleerd door een externe derde?

En zo ja, is die derde een zelf aangesteld orgaan dat louter intern advies kan verlenen? Of is de controleur een externe derde die zijn bevindingen ook publiek maakt?

Waar zijn de investeringen te consulteren?

Specifiek voor fondsen: is er een publieke lijst met alle bedrijven waarin het duurzaam fonds mag investeren? Biedt men info over waarom bepaalde bedrijven wel of niet geselecteerd werden? Of is er louter het wettelijk jaarverslag waarin de namen en bedragen van de investeringen op het moment van de opmaak van het jaarverslag staan.
 

Reality check

Wie info wil over de concrete toepassing van al die multi-interpretabele woorden, kan de concrete investeringen checken in de (half)jaarverslagen van de fondsen.

Daarin staan bij de meeste fondsen beleggingen op een bepaald moment . Een veel degelijker, vollediger en actueler beeld over de gemaakte selectie krijg je door de volledige lijst van de voor duurzame fondsen in aanmerking komende bedrijven en overheden te consulteren. Enkel Triodos Bank, Ethibel en KBC Bank maken die evenwel beschikbaar. Een belangrijke rede waarom we vooral fondsen van die drie aanbieders aanbevelen.

Wanneer je zelf de concrete investeringen van de ganse bank wil checken dan sta je als individu nergens.

Enkel Triodos Bank maakt de initiatieven bekend die het financiert. Bij andere banken ben je afhankelijk van een zeldzame bekendmaking door bijvoorbeeld een kredietnemer op het internet. Concrete leningen aan bedrijven, de underwritings, de concrete inhoud van de tradings- en verzekeringsportefeuilles worden niet bekend gemaakt. Als particulier heb je ook geen toegang tot de professionele databases. Toegang daartoe kost immers algauw 25.000 euro per database. En dan nog is niet alle bankfinanciering te achterhalen. Ook met toegang tot die databanken blijft bankfinanciering voor een deel een black box. Voor de best mogelijke ‘inbraken’ in die black box, die de bankinvesteringen een stukje transparanter maken, moet je terecht bij de diverse rapporten van NGO’s, waaronder die van FairFin.

Hou er bij je bevraging rekening mee dat lokale kantoorhouders overstelpt worden met interne info over honderden producten en dus wellicht niet direct op al je vragen zullen kunnen antwoorden.

Als je bijkomende duiding wil bij de bekomen antwoorden, geven we je die graag. Mail info@fairfin.be