De coöperatieve bank is dood? Leve de coöperatieve bank!

De gebeurtenissen in het financiële landschap zijn onvoorstelbaar maar zeer reëel. Instellingen die een eeuw tot anderhalve eeuw geleden startten met een maatschappelijk doel, kozen voor het grote gewin en ondergingen een drastische ‘transformatie’.

ASLK werd geprivatiseerd, transformeerde in Fortis en fuseerde met Generale Bank, nam ABN-Amro over, ging op de klippen, werd genationaliseerd en verpatst aan BNP. Vergelijkbaar verhaal met het Gemeentekrediet dat roemloos opging /onderging in Dexia (wordt vervolgd).

De coöperatieve initiatieven van de arbeidersbeweging en de boeren verging het al niet beter. CODEP werd Naegelmaekers werd DeltaLloyd Bank. BAC werd BACOB, werd Artesia, ging op in Dexia en op de klippen. De Christelijke arbeidersbeweging is haar centen kwijt, de overheid schiet voor de kleine aandeelhouders te hulp. Raiffeisenkas werd CERA, ging op in KBC, en ook daar een financieel débacle waardoor de kleine aandeelhouder een hand openhoudt naar de overheid (situatie november 2011, wordt vervolgd)

Voor een groot deel van de bevolking komt dit alles over als gebeurtenissen die zich boven de hoofden van de gewone mens afspelen. En voor een belangrijk deel is dat ook zo. Maar zeker komt dit ook doordat we de dingen uit handen geven. Enerzijds waren de verontwaardigde reacties bij het begin van de bovengeschetste ‘transformaties’ heel beperkt. Anderzijds bleven in deze hele evolutie van branchevervaging en schaalvergroting een aantal spelers klein en onverzettelijk op hun aanpak staan. VDK, OBK, Triodos… Een beetje zoals het kleine dorp in het stripverhaal van Asterix de Galliër.

Dat laatste toont aan dat het wel mogelijk is om op de ooit gekozen weg verder te gaan. Alleen ontbreken nu de instrumenten om dit op ruime schaal ingang te doen vinden. Daarom werkt Netwerk Vlaanderen mee aan de oprichting van een nieuwe coöperatieve bank. Op 6 mei 2011 is met vierentwintig organisaties de Europese coöperatieve vennootschap NewB opgericht. Deelnemers zijn:
ABVV-FGTB, ABVV metaal – FGTB métal (MVL Finance nv), ACLVB-CGSLB, Adeppi vzw, Ateliers de Pontaury vzw, BBTK-SETCA, Bond Beter Leefmilieu vzw, Caritas Catholica en Belgique francophone et germanophone vzw, CNCD 11.11.11 vzw, Centrale Nationale des Employés (CNE), Crédal cvba, Etika vzw (GH Luxemburg), Global Society vzw, Greenpeace vzw, Hefboom cvba, Inter-Environnement Bruxelles vzw, LBC-NVK, Médecins du monde – Dokters van de wereld vzw, Netwerk Vlaanderen vzw, Réseau Financement Alternatif vzw, Solidarité des alternatives wallonnes et bruxelloises vzw, Solidarités Nouvelles Bruxelles vzw, Trade4U vzw en Vredeseilanden vzw.

Doel is de komst van een nieuwe coöperatieve bank in België voor te bereiden, ‘een bank van hier, voor ons, van ons’. De basiswaarden werden vastgelegd in de statuten:

• Maatschappelijke inbedding: de bank zal steunen op de actieve inbreng van tientallen verenigingen en van tienduizenden mensen, die er samen eigenaar en klant van worden.
• Eenvoud: klanten en coöperanten begrijpen volkomen de structuur en de producten van de bank.
• Veiligheid: de financiële middelen worden aangewend in de reële economie. Winst is geen doel op zich, maar is het gevolg van goed management.
• Duurzaamheid: de bank ontwikkelt bijzondere aandacht voor alles wat een sociale en duurzame levenswijze en economie bevordert; maatschappelijk schadelijke activiteiten en producten zijn uitgesloten.
• Transparantie: alle activiteiten van de bank verlopen in de grootste transparantie
• Innovatie: de bank ontwikkelt samen met haar coöperanten nieuwe producten en creatieve oplossingen voor een sociaal-ecologische economie.
• Participatie: de bank zoekt creatieve oplossingen om een reële participatie van haar coöperanten vorm te geven.
• Eerlijkheid: evenwichtige verdeling van de opbrengsten over de deposito’s en de coöperanten.
• Inclusie: het doel is een universele financiële dienstverlening en toegang tot aangepast krediet voor iedereen.
• Soberheid: de werkingsmiddelen van de bank worden zuinig beheerd; het loonbeleid weerspiegelt die soberheid.
• Diversiteit: aandacht voor de verschillen tussen mensen om des te beter een bank voor iedereen te zijn.
• Nabijheid: de bank streeft ernaar dicht bij de mensen te zijn.

Op basis van een haalbaarheidsstudie die door de vennootschap wordt gemaakt, zal beslist worden over de oprichting van een bank.

Door hieraan mee te werken, wil Netwerk bekomen dat meer mensen zich bewust worden van het belang van een andere financiële aanpak en deze mensen ook concrete mogelijkheden geven om hier zelf aan mee te werken. Dit initiatief kan aansluiten op activiteiten waar Netwerk nu al mee bezig is, zoals het aanbieden van verantwoorde spaarproducten, realiseren van een rentevrij kredietmodelen inspraak van het publiek in de financiële wereld.
Zodra er duidelijkheid komt over de verdere stappen berichten we hierover.