Banken bekostigen klimaatverandering

Vandaag stellen de Duitse milieuorganisatie Urgewald, het Zuid-Afrikaanse GroundWork, Earthlife-Afrika Johannesburg en het internationale netwerk BankTrack een nieuw onderzoek voor naar de portefeuilles van 's werelds grootste banken. De studie Bankrolling Climate Change onderzocht welke commerciële banken leningen geven aan de vervuilende steenkoolindustrie en geeft de eerste uitgebreide klimaatranking voor financiële instellingen.

"We hebben ervoor gekozen om te kijken naar de financiering van steenkool omdat deze energievorm de grootste bron van door de mens veroorzaakte CO2-uitstoot is en een grote boosdoener in het drama van de klimaatverandering," verklaart Heffa Schuecking van Urgewald. "Ondanks het feit dat de klimaatverandering nu al ernstige gevolgen met zich meebrengt voor de meest kwetsbare gemeenschappen, is er een overvloed aan plannen om nieuwe steenkoolcentrales te bouwen. Als banken geld voor deze projecten aanleveren, dwarsbomen ze alle pogingen om de opwarming van de aarde te beperken tot 2° Celsius," zegt Schuecking.

De organisaties onderzochten de portefeuilles van 93 van 's werelds grootste banken. Er werd gekeken naar hun steun voor de 31 grootste steenkoolontginnende bedrijven (goed voor 44% van de wereldwijde kolenproductie) en 40 energieproducenten die steenkoolcentrales uitbaten (samen goed voor 50% van de wereldwijde productiecapaciteit gestookt op steenkool). De totale waarde van de steenkoolfinanciering verstrekt door deze banken sinds 2005 (startjaar Kyoto-protocol) loopt op tot 232 miljard euro.

De studie identificeert de top twintig ‘klimaat-killers’ in de bancaire wereld, waaronder banken uit de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Zwitserland, China, Italië en Japan. De top drie van banken betrokken bij de klimaatverandering wereldwijd zijn JP Morgan Chase (16,5 miljard euro), Citi (13,7 miljard euro) en Bank of America (12,6 miljard euro).

Steenkoolcentrales zijn niet goedkoop om te bouwen. Voor een 600 Megawatt installatie telt men al gauw ongeveer US $ 2 miljard neer. Stroomproducenten zijn dan ook sterk afhankelijk van externe financiering door banken om dergelijke projecten te realiseren. "Onze cijfers tonen duidelijk aan dat de financiering van steenkool aan het stijgen is," aldus Tristen Taylor van Earthlife Afrika Johannesburg. "Tussen 2005 en 2010 verdubbelde de financiering bijna. Als we banken nu niet op het matje roepen, zal de steenkoolfinanciering blijven groeien," waarschuwt hij.

De studie kijkt naar de verklaringen die de top klimaat-killer banken doen en onderzoekt hun bestaande klimaatbeleid. "Zo goed als alle klimaat-killer banken in onze ranking hebben verregaande uitspraken over hun inzet voor de bestrijding van klimaatverandering gedaan," zegt Yann Louvel van BankTrack. "Maar de cijfers laten zien dat ze de daad niet bij het woord voegen." Hij merkt tevens op dat een nieuw klimaatbeleid en het ondertekenen van allerlei vrijwillige initiatieven zoals de ‘Carbon Principles’ of de ‘Climate Principles’ weinig reële verandering in hun portefeuilles brachten.

"Onze studie noemt met naam en toenaam banken die destabiliserend zijn voor ons klimaatsysteem," zegt Bobby Peek van GroundWork. "Plannen voor nieuwe steenkoolmijnen en -centrales botsen wereldwijd op felle weerstand en we willen de banken die deze activiteiten financieren meer en meer viseren."

De studie roept banken op om op een verantwoorde manier met het klimaat om te gaan en steenkool uit hun portfolio’s te weren. Volgens de NGO's moeten de banken hun middelen heroriënteren naar hernieuwbare energie en energie-efficiëntie en serieuze inspanningen leveren om de CO2 reductie te verminderen in de door hen gefinancierde projecten.

Deze lijst toont de 20 grootste financiers van de steenkoolindustrie sinds 2005.

De Top Twintig Climate Killer Banks
                                                                          miljoen euro        
1. JPMorgan Chase                                            16.540
2. Citi                                                                 13.751
3. Bank of America                                             12.590
4. Morgan Stanley                                               12.117
5. Barclays                                                          11.514
6. Deutsche Bank                                                11.477
7. Royal Bank of Scotland                                   10.946
8. BNP Paribas                                                   10.694
9. Credit Suisse                                                     9.495
10. UBS                                                               8.217
11. Goldman Sachs                                               6.770
12. Bank of China                                                 6.323
13. Industrial and Commercial Bank of China        6.182
14. Crédit Agricole / Calyon                                 5.637
15. UniCredit / HVB                                            5.231
16. China Construction Bank                                5.110
17. Mitsubishi UFJ Financial Group                      4.980
18. Société Générale                                            4.742
19. Wells Fargo                                                    4.523
20. HSBC                                                           4.432
(Data geleverd door Profundo)